Liberian Calypso.

4 juli 2013 § Een reactie plaatsen

Nina Simone.

Nina Simone.

“Ze waren RIJK!” Galmde het over haar koffietafel. “Het was RIJK!”…….. De Amerikaanse zangeres Nina Simone schoten woorden tekort om haar ballingschap van drie jaar in Liberia samen te vatten. Op aanraden van haar goede vriendin Miriam Makeba liet de in Amerika wat in de problemen gekomen Nina Simone dat land in 1974 achter zich voor een aangenaam verblijf in Liberia. Niet, zoals Makeba in haar levensverhaal aangaf, omdat daar Engels werd gesproken. In het interview dat ik in 1991 met Nina Simone had, liet die er geen enkel misverstand over bestaan dat er voor haar geen leuker Afrikaans land was dan Liberia, waar beroemdheden zoals zij zich konden laten fêteren door de daar toen nog regerende Americo-Liberiaanse elite met President William Tolbert aan het hoofd. “Ik kreeg van hem een schitterend huis tot mijn beschikking…aan het strand, met een vleugel piano.” Simone kon er zich nog over verkneukelen. “Als ik dan van daar een cricketwedstrijd ging bekijken, reed ik er naar toe in een witte Rolls Royce.” Ze stak nog eens een nieuwe Gauloise op om al paffend na te genieten over die prachtige tijd en haar roemruchte bezoek aan de nachtclub ‘The Maze’ in Monrovia. “Daar heb ik toen een keer een striptease ten beste gegeven. Zo kwam ik op mijn nummer “Liberian Calypso”. Het was duidelijk; Nina Simone voelde zich daar aan het strand van Monrovia als een vis in het water en bracht het adagium van de Amerikaanse televisiedominee Frederick Eikerenkoeter in de praktijk dat: “The best thing you can do to the poor is not be one of them.” Dat was de Americo-Liberiaanse elite waar Nina Simone en Miriam Makeba zich zo bij op hun gemak voelden ook op het lijf geschreven. In 1847 werd Liberia het eerste onafhankelijke Afrikaanse land waar de in Amerika vrij geworden slaven zich konden vestigen om daar een nieuw bestaan op te bouwen. Zij deden dat heel erg naar het voorbeeld van hoe de Amerikaanse elite het in die tijd voor elkaar had. Dus werden er in Liberia imposante landhuizen gebouwd, copiën van landhuizen zoals die in de zuidelijke staten van Amerika. In weerwil van de tropische omstandigheden bleef ook de mode puur Amerikaans met voor de heren streepjesbroeken, jacquets, hoge hoeden en glimmende wandelstokken. Aan de oorspronkelijke bewoners van het gestichte Liberia lieten de nieuwkomers zich echter niets maar dan ook niets gelegen liggen. In zijn reisverhaal ‘Journey without Maps”, gepubliceerd in 1936, geeft de schrijver Graham Greene niet alleen een prachtig maar ook een verrassend onheilspellend beeld van die zelfingenomen Americo-Liberiaanse klasse waar in 1980 door de jonge sergeant Samuel Doe op gruwelijke wijze mee werd afgerekend.

De executie in 1980 van de Americo-Liberiaanse elite op het strand van Monrovia. Aan de beurt Cecil Dennis waar Nina Simone meer dan goed mee bevriend was.

De executie in 1980 van de Americo-Liberiaanse elite op het strand van Monrovia. Aan de beurt Cecil Dennis waar Nina Simone meer dan goed mee bevriend was.

Toen dat gebeurde, hoefde Nina Simone daar geen getuige meer van te zijn. Zij had Liberia al drie jaar eerder, in 1977, verlaten. Dat is dan het jaar waarin zij – misschien op de valreep – met Tsietsi Mashinini kennis had kunnen maken. Helemaal onmogelijk lijkt mij dat niet omdat ook Tsietsie – net als Nina Simone – door Miriam Makeba werd geïntroduceerd in de Liberiaanse beau monde. Verder bezochten zowel Tsietsi als Nina in datzelfde jaar het grote Afrikaanse culturele festival FESTAC in Lagos, Nigeria. Het moet dan toch gek zijn gegaan als de twee toen niet op z’n minst kennis met elkaar hebben gemaakt. Per slot van rekening moet Tsietsi in die periode zeker zoiets geweest zijn als de ‘golden boy’ uit Zuid-Afrika, de aanstichter van de Soweto Scholierenopstand van 1976, de compromisloze belijder van het Zwarte Bewustzijn. Zeker is in ieder geval dat Tsietsi via Miriam Makeba kennis maakte met een zangeres uit haar achtergrondkoortje, Welma Campbell dus, de dochter van een vooraanstaande Liberiaanse politicus. Het is dankzij de voortreffelijke beschrijving door de Amerikaanse journaliste Lydia Schuster van de Mashinini familieggeschiedenis in “A Burning Hunger”, dat wij Tsietsi’s handel en wandel tenminste over een beperkt aantal jaren enigszins in kaar kunnen brengen. Schuster voert de lezer in haar boek terug naar het vliegveld in de Zambiaanse hoofdstad Lusaka waar drie op de vlucht geraakte jongens uit Zuid-Afrika op doorreis zijn naar Londen. Van de gereedstaande vliegtuigen met interncontinentale bestemmingen maakt een Boeing 747 op Tsietsi – een van de drie – de meeste indruk. “Als we dan doorvliegen naar London! Dan in stijl en met die!” Stelt Tsietsi aan zijn kameraden voor en hij gaat naar een incheckbalie om de tickets naar hun Londense bestemming over te boeken op de Boeing 747.

Getagd: , , , , , , , , , , , , , , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Wat is dit?

Je leest nu Liberian Calypso. voor pjvandenakker.

Meta

%d bloggers liken dit: